زپونیم^®(ازانیمود)

شکل دارویی:

کپسول­هاي خوراکی 0.23، 0.46 و 0.92 میلی گرم

 

زپونیم در چه مواردی استفاده می شود؟

زپونیم براي درمان موارد عودکننده مولتیپل اسـکلروزیس (MS) شـامل سـندرم جدا شـده بالینی (CIS)، نوع عودکننده-فروكش کننده بیماری و نوع پیشرونده ثانویه فعال (SPMS) در بزرگسالان استفاده می شود. همچنین این دارو در درمان بیماری کولیت اولسراتیو فعال با شدت متوسط تا شدید نیز کاربرد دارد.

 

نکات مهم قبل از مصرف زپونیم چیست؟

موارد منع مصرف:

• در صورت داشتن حساسیت به اُزانیمود؛
• در صورت تشخیص ضعف سیستم ایمنی شدید توسط پزشک معالج؛
• در صورتی که در شش ماه گذشته سابقه حمله قلبی، سکته مغزي، حمله ایسکمیک گذرا (TIA)، آنژین قلبی ناپایدار و انواع خاصی از نارسایی قلبی داشته اید؛
• در صورتی که دچار انواع خاصی از بلوك قلبی یا ضربان قلب نامنظم یا غیر طبیعی (آریتمی) هسـتید، مگر این که ضربان ساز (Pacemaker) داشته باشید؛
• در صورتی که به بیماري هاي عفونی شدید مثل هپاتیت یا سِل ریوي مبتلا هستید؛
• در صورتی که به سرطان مبتلا هستید؛
• در صورتی که به مشکلات شدید کبدي مبتلا هستید؛
• در صورتی که باردار هستید یا علی رغم قرار داشتن در سنین باروري، از روش هاي موثر پیشـگـیري از بارداری استفاده نمی کنید.

قبل از مصرف دارو موارد زیر را به پزشک خود اطلاع دهید:

• مصرف یا سابقه مصرف داروهاي سرکوب کننده سیستم ایمنی؛
• سـابقه حملـه قلـبی، درد قفسـه سینه، سـکته مغزي، حمله ایسـکمیک گذرا (سـکته کوچک یـا TIA) یا هر نوع نارسایی قلبی؛
• ابتلا یا سابقه ابتلا به ضربان قلب غیرطبیعی و نامنظم (آریتمی) و مصرف داروهاي ضد آریتمی؛
• درصورت استفاده یا سابقه استفاده اخیر از داروهاي کاهنده ضربان قلب (مانند بتابلاکرها یا مسدود کننده هاي کانال کلسیم)؛
• در صورت ابتلا به نوع شدید و درمان نشده قطع موقت تنفس در هنگام خواب (آپنه)؛
• در صورت مصرف داروهاي مهار کننده مونوآمین اکسیداز (مانند سلژیلین، ایزوکربوکساید)؛
• در صورتی که در دوران بارداري هستید یا قصد بارداري دارید؛
• در صورتی که در دوران شیردهی هستید و یا قصد شیردهی دارید؛
• سابقه ابتلا به آبله مرغان یا دریافت واکسن آبله مرغان با فاصله یک ماه از مصرف این دارو؛
• در صورتی که در طول 30 روز اخیر واکسن دریافت کرده اید یا قصد دریافت واکسن دارید؛
• ابتلا یا سابقه ابتلا به فشار خون بالا؛
• در صورت ابتلا به مشکلات چشمی به ویژه التهاب لایه میانی چشم (یووئیت)، تجمع مایع در مرکز شبکیه چشم (ادم ماکولار) یا سابقه اختلال بینایی؛
• در صورت ابتلا به دیابت؛
• در صورت ابتلا به بیماري هاي ریوي (مانند فیبروز ریوي و یا بیماري انسدادي مزمن ریه)؛
• در صورت پایین بودن تعداد لنفوسیت هاي خون؛
• در صورت مصرف هرگونه داروي نسخه اي، بدون نسخه، داروهاي گیاهی، ویتامین، و مکمل ها.

 

نکات مهم هنگام مصرف زپونیم چیست؟

• مصرف اُزانیمود در کودکان و نوجوانان زیر 18 سال ممنوع است.
• لازم است پیش از مصرف دارو جهت بررسی وجود ناهنجاری هاي هدایتی قلب، از بیمار نوار قلب (ECG) گرفته شود و در صورت لزوم در بیمارانی که دچار مشکلات قلبی هستند و یا سابقه بیماری قلبی دارند، با متخصص قلب مشورت شود و نظارت بر مصرف دوز اول دارو توسط ایشان صورت گیرد. مصرف زپونیم ممکن است ضربان قلب را به صورت موقت و به ویژه در 8 روز ابتدایی شروع درمان کاهش دهد.
• مصرف اُزانیمود می تواند موجب افزایش فشار خون شود؛ از این رو ممکن است فشار خون شما توسط پزشک به طور منظم پایش شود.
• در صورت بروز نارسایی کبد با علایمی شـامل تهوع، ادرار تیره رنگ، خستگی، درد شکم، زردی پوست یا چشم و از دست دادن اشتها، به مرکز درمانی مراجعه نمایید.
• از دریافت واکسن هاي زنده ضعیف شده یک ماه قبل از شروع مصرف اُزانیمود، در طول دوره درمان با این دارو و تا 3 ماه پس از قطع مصرف آن خودداری کنید. در صورت نیاز به دریافت هرگونه واکسن با پزشک خود مشورت کنید.
• در صورت بروز اختلالات بینایی مانند حساسیت به نور، تاری دید، ایجاد سایه در مرکز میدان دید به علت تورم شبکیه، فوراً به پزشک خود مراجعه نمایید.
• در صورت تجربه علایمی نظیر سردرد شدید ناگهانی، از دست دادن ناگهانی بینایی یا سایر تغییرات در بینایی، سردرگمی و یا تشنج، فوراً به مرکز درمانی مراجعه نمایید.
• مدت زمانی را که در برابر نور خورشید و اشعه ماوراء بنفش (UV) می گذرانید محدود کنید. لباس پوشیده بپوشید و از کرم ضد آفتاب با فاکتور حفاظتی بالا استفاده کنید.
• مصرف اُزانیمود تأثیری بر قابلیت رانندگی و کار با ماشین آلات ندارد.
• در صورت سابقه ابتلا به بیماری آبله مرغان و یا دریافت واکسن آبله مرغان به پزشک خود اطلاع دهید. ممکن است پس از انجام آزمایش ها طبق صلاحدید پزشک نیاز به تزریق واکسن آبله مرغان داشته باشید. در صورت تزریق واکسن آبله مرغان، پس از یک ماه می توانید از اُزانیمود استفاده کنید.
• در صورتی که در سنین باروری هستید، باید در طول دوره درمان با اُزانیمود و همچنین تا 3 ماه پس از قطع مصرف آن از روش هاي مطمئن براي پیشگیری از بارداری استفاده کنید. در مورد مناسب ترین شیوه پیشگیری از بارداری در طول دوره مصرف دارو با پزشک خود مشورت کنید.
• در صورتی که در طول درمان با این دارو یا تا 3 ماه پس از قطع مصرف آن باردار شدید، فوراً با پزشک خود مشورت کنید.
• مصرف اُزانیمود در برخی از افراد باعث ایجاد تنگی نفس می شود؛ در صورت ابتلا به هرگونه مشکل تنفسی یا تشدید آن، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
• قطع مصرف زپونیم ممکن است سبب بازگشت علائم ام اس و بدتر شدن آن در مقایسه با دوره قبل از شروع درمان شود؛ هرگز مصرف زپونیم را بدون تجویز پزشک قطع نکنید و در صورتی که پس از قطع مصرف علائم ام اس تشدید شد، بلافاصله با پزشک خود تماس بگیرید.
• در صورتی که پیش از شروع مصرف دارو، نشانه هایی مبنی بر بدتر شدن ام اس و یا بروز علائم جدید مشاهده کردید، بلافاصله با پزشک خود تماس بگیرید.
• در صورت مشاهده علایم عفونت شامل تب، لرز، بدن درد، هذیان و سفتی گردن در طول درمان و 3 ماه پس از دریافت آخرین دوز، فوراً با پزشک خود مشورت کنید.
• در صورت مشاهده علائمی مانند گیجی، آشفتگی، تنگی نفس، سبکی سر، احساس کند شدن ضربان قلب، درد قفسه سینه و خستگی، فوراً با پزشک خود مشورت کنید.

 

تداخلات دارویی:

• داروهای تعدیل کننده سیستم ایمنی یا سرکوب کننده سیستم ایمنی؛
• داروهای درمان ام اس (مانند آلمتوزومب، اینترفرون بتا، دی متیل فومارات، گلاتیرامر استات، میتوکسانترون، ناتالیزومب، تري فلونوماید)؛
• داروهای درمان کولیت اولسراتیو (مانند آزاتیوپرین، مرکاپتوپورین)؛
• جم فیبروزیل؛
• کلوپیدوگرل؛
• داروهاي کاهنده ضربان قلب (مانند دیلتیازم، وراپامیل و یا دیگوکسین)؛
• ریفامپیسین؛
• ضد درد هاي اپیوئیدي؛
• داروهاي مهار کننده مونوآمین اکسیداز (مانند سلژیلین، ایزوکربوکساید) و سایر داروهاي ضد افسردگی؛
• داروهاي درمان پارکینسون

 

 عوارض جانبی زپونیم چیست؟

هر دارو به موازات اثرات مطلوب درمانى ممکن اسـت باعث بروز برخى اثرات ناخواسـته نیز شـود؛ اگرچه همه این عوارض در یک فرد دیده نمى شود. در صورت بروز عوارض زیر با پزشک یا داروساز خود مشورت نمایید:

 

عوارض بسیار شایع (بیشتر از یک نفر در 10 نفر):

• عفونت هاي دستگاه تنفسی فوقانی
• بالا رفتن آنزیم هاي کبدي
• عفونت

 

عوارض شایع (کمتر از یک نفر در 10 نفر):

• عفونت دستگاه ادراري
• افزایش فشار خون
• افت فشار خون وضعیتی
• ادم محیطی
• تهوع، درد بالاي شکمی
• لنفوسیتوپنی (کاهش تعداد لنفوسیت ها)

 

عوارض غیر شایع (کمتر از یک نفر در 100 نفر)

• درد پشت، درد مفاصل
• سر درد
• تب
• عفونت هرپس زوستر (زونا)

 

عوارض نادر (کمتر از یک نفر در 1000 نفر)

• ضربان قلب آهسته، بحران هاي پرفشاري خون
• سندرم انسفالوپاتی خلفی برگشت پذیر
• ادم ماکولار 

 

بهترین زمان و نحوه مصرف این دارو چه زمانی است؟

دارو را دقیقا مطابق با دستور پزشک مصرف کنید.

• در آغـاز دوره مصـرف زپونیـم، افزایش دوز باید به آرامی و طی یک هفته صورت گیرد. درمان را در ابتدا با «بسته شروع درمان» آغاز کنید. به طور معمول، شروع مصرف دارو مطابق دستورالعمل زیر انجام می شود:

روز 1 تا 4	روزانه یک عدد کپســول 0.23 میلی گرمی
روز 5 تا 7	روزانه یک عدد کپســول 0.46 میلی گرمی
روز 8 و بعد از آن	روزانه یک عدد کپســول 0.92 میلی گرمی

• هرگـز بـدون مشـورت و صلاحدیـد پزشـک مصـرف دارو را قطع نکنید؛ زیرا ممکن اسـت منجـر به ایجاد عوارض جدي شود.
• از باز کردن کپسول دارو خودداری کرده و دارو را به صورت کامل ببلعید.
• دارو را می توانید همراه با وعده غذایی یا بدون آن مصرف کنید.
• از مصرف مواد غذایی کهنه، تخمیر شـده، فراوري شـده، دودي و نمک سـود شـده همراه با زپونیم خودداری کنید؛ زیرا مصرف همزمان این مواد با دارو باعث افزایش فشار خون می شود.

 

اگر یک دوز را فراموش کنم چه کاری می توانم انجام دهم؟

در صورت فراموشی مصرف یک دوز از زپونیم، به محض به یاد آوردن فوراً دارو را مصرف کنید. در صورتی که تقریباً زمان استفاده از دوز بعدی فرا رسیده باشد از دو برابر کردن دوز خودداری کرده و مصرف دوز بعدی را طبق روال تجویز دارو ادامه دهید. اگر طی 14روز اول شروع درمان مصرف یک یا تعداد بیشتری دوز را فراموش کردید، حتما در مورد نحوه ادامه درمان با پزشک خود مشورت کنید.

در هر یک از موارد زیر، در مورد نحوه شروع مجدد درمان با پزشک خود مشورت کنید:

• در صورت قطع مصرف دارو به مدت یک روز یا بیشتر، طی چهارده روز اول پس از شروع درمان؛
• در صورت قطع مصرف دارو به مدت بیش از هفت روز بین روزهای پانزدهم و بیست و هشتم دوره درمان؛
• در صورت قطع مصرف دارو به مدت بیش از چهارده روز بعد از روز بیست و هشتم دوره درمان.

 

چگونه از زپونیم نگهداری کنم؟

• دارو را در دمای کمتر از 30 درجه سانتی گراد، دور از نور و رطوبت و در بسته بندي اصلی نگهداری کنید.
• از مصرف دارو پس از تاریخ انقضای درج شده بر روي جعبه خودداری کنید.
• داروی مصرف نشده یا تاریخ گذشته را امحا کنید. هرگز دارو را از طریق سرویس بهداشتی دور نریزید. اگر در مورد بهترین روش از بین بردن داروهای اضافی یا منقضی شـده پرسـشی دارید، با داروسـاز خود مشورت کنید.
• دارو را دور از دسترس و دید کودکان نگهداری کنید.